Haziran Ayında Sebze Sulama Takvimi

Haziran, bahçenin tempo değiştirdiği aydır. Mayısta toprağa giren fideler kök salmıştır, sıcaklık artmıştır, gündüzler uzamıştır; bitki artık büyümekten çok ürün yapmakla meşguldür. Bu geçişte en çok kafa karıştıran konu sulamadır: kimi komşunuz "her gün az az", kimi "üç günde bir bol bol" der. İkisi de belirli koşullarda doğrudur. Aşağıda hangi yöntemin sizin toprağınıza, sebzenize ve zamanınıza uyduğunu karşılaştırarak seçebilmeniz için, günlük süre, saat ve hacim hesabını adım adım ele alıyoruz.

Haziranda su ihtiyacı nasıl hesaplanır?

Sulamada en kullanışlı ölçü birimi milimetredir: 1 mm su = 1 metrekareye 1 litre. Haziranda açık havada, rüzgârlı ve kuru geçen sıcak bir günde bir sebze yatağı kabaca günlük 4–6 mm su tüketir; serin, kapalı ya da yağışlı günlerde bu 1–2 mm'ye kadar iner. Yani 10 metrekarelik bir domates yatağı sıcak bir haziran gününde 40–60 litre suya ihtiyaç duyar.

Bu sayıyı doğrudan günlük sulamaya çevirmek zorunda değilsiniz. İhtiyaç toplamını korurken sıklığı toprağınıza göre dağıtırsınız:

• Kumlu toprak: suyu tutmaz, hızlı kurur. 2 günde bir, 8–10 mm (m² başına 8–10 litre).
• Tınlı toprak: ideal denge. 3 günde bir, 12–15 mm.
• Killi toprak: suyu uzun tutar, boğulma riski var. 4–5 günde bir, 15–20 mm ve mutlaka yavaş verilerek.

Karar vermeden önce elinizi toprağa sokun: 5 cm derinlik nemli, 10 cm kuru ise sulama zamanı yaklaşmış demektir. Toprağınızın yapısını organik yöntemlerle iyileştirdiyseniz su tutma kapasitesi artacağı için aralıkları bir gün uzatabilirsiniz.

Sabah mı akşam mı? Saat seçiminin karşılaştırması

Yaz sulamasında saat, miktar kadar belirleyicidir. Üç seçeneği yan yana koyalım:

Kural olarak sabah birinci tercihtir. Akşam sulayacaksanız suyu yalnızca toprağa, gövde çevresine verin; yaprakların üzerinden geçmeyin. Öğle saatlerini ise fide yeni dikildiği ilk günler dışında tamamen bırakın.

Yöntem seçimi: damlama, karık, hortum ve süzgeç

Aynı hacmi farklı yöntemlerle vermek farklı sonuçlar doğurur. Yazlık sulama düzeninde sebze yataklarınız için hangisinin uygun olduğuna, alan büyüklüğü ve ayırabildiğiniz zamana göre karar verin.

• Damla sulama: Su doğrudan köke gider, yaprak kurur kalır, kayıp en azdır. Kurulum maliyeti var ama 10 m²'nin üzerindeki alanlarda en tutarlı sonucu verir.
• Karık (sıra arası göllendirme): Domates, biber, patlıcan gibi sıralı ekilen türlerde ekonomiktir; yüzey kabuklanmasına ve eşit dağılmamaya dikkat etmek gerekir.
• Hortumla elde sulama: Kontrol sizde, ama süreyi gözle tahmin ettiğiniz için genelde eksik su verilir. Kovayla ölçüp bir kez kalibre etmek şarttır.
• Süzgeçli kova: Balkon saksıları, fide dönemi ve marul–roka gibi yüzeysel köklüler için en hassas yöntem.

Süreyi kalibre etmek

Süre, sistemin debisine bağlıdır ve bir defa ölçülür. Damlatıcınız 2 litre/saat veriyorsa ve metrekarede 4 damlatıcı varsa, sistem m² başına saatte 8 litre veriyor demektir; 12 mm'lik bir sulama yaklaşık 90 dakika sürer. Hortumda ise 10 litrelik kovayı kaç saniyede doldurduğunuza bakın: 40 saniyede dolduysa dakikada 15 litre akıyor, 10 m²'ye 120 litre vermek 8 dakika demektir.

Sebzeye göre haziran çizelgesi